Тоосгоны үндсэн үзүүлэлт
Тоосгыг хэрэглээнээс нь хамааруулаад барилгын, өнгөлгөөний, тусгай зориулалтын гэж ангилдаг. Барилгын тоосгыг гадна болон дотор ханын өрлөгт ашиглана. Өнгөлгөөний тоосго нь чанарын өндөр түвшинд бэлтгэгдсэн байхаас гадна ус болон хүйтнийг тэсвэрлэх чанар өндөр учираас ханын гадна өнгөлгөөг хийхэд илүү тохиромжтой . Ашиглах нөхцөлөөс нь хамаарч тусгай тоосгыг хэрэглэдэг.
Тоосго нь цул болон хөндий байдлаар хийгдсэн байдаг. Хөндий тоосгын 45 хүртэл хувийг хоосон орон зай эзэлдэг бөгөөд 1500 кг/м3 хүртлэх нягтшилтай байна. Хөндий тоосго нь дулаан хадгалах чанарын хувьд цул тоосгоноос өндөр үзүүлэлттэй байдаг учраас ханын зузааныг багаар шийдэж болно.
Тоосго нь хэлбэрийн хувьд тэгш байдаг ч хэрэглээнээс хамаарч янз бүрийн гадаргуутай байж болох бөгөөд энэ чанар нь өнгөлгөөний тоосгын хувьд илүү байна.
Тоосго нь хэмжээ болон стандартын хувьд олон тѳрѳл байдаг. Урт - 250 мм, өргөн -120 мм, өндөр - 65 мм - н хэмжээ зонхилдог.
Тоосгоны нягтыг тооцохдоо нийт жинг эзэлхүүнд нь хувааж г/м3, кг/м3-р илэрхийлнэ. Нягтшил өндөр байх тусам дулааныг хадгалах үзүүлэлт муу байдаг.
Гадны хүчний нөлөөнд хэр тэсвэртэйг бат бөх чанараар нь тодорхойлдог. Энэ үзүүлэлт нь гадны гурван төрлийн (хавчих, хугалах, цохих) хүчний эсрэг үйлчлэх өөрийн шинж чанар байна. Тоосгоны бат бөх чанар нь кг/см2 - р тодорхойлогдох бөгөөд энэ үзүүлэлт нь тоосгоны маркийг илэрхийлдэг. Тоосго нь М50, М75, М100, М125, М150.....МЗООхүртэл марктай байдаг. Цөөн давхартай барилгыг М100 - М150 маркын тоосгоор барьж болно.
Тоосгыг усанд -15 хэм хүртэл хөлдөөж, дахин гэсгээх байдлаар өөрийн физик шинж чанар нь өөрчлөгдөх хүртэл тус цикл давтагдана. Тоосгын циклийн үзүүлэлт нь 15 - с багагүй байх шаардлагатай. Харин өнгөлгөөний тоосгоны хувьд 25 - с багагүй байна.
Гадна болон дотор ханын температурын зөрүүнээс хамаарч тоосго нь дулааныг харилцан адилгүй дамжуулдаг. Гэхдээ энэ үзүүлэлт нь байгалийн хүчин зүйл, тоосгоны нягтшил, хөндий болон цул байдал, чийгшил зэргээс хамаарна.
Энэ нь чийгшлийг тэсвэрлэх чанар юм. Тоосгонд ус шингэснээр чанар нь муудаж хэврэгшдэг боловч дундаж нягтшил болон дулаан дамжуулах үзүүлэлт нь дээшилдэг.Ус шингээх чанар нь цул тоосгоны хувьд 8%, хөндий тоосгоны хувьд 6% - с багагүй байна.
Тоосгоны нас нь түүнийг ашиглах явцад болон гадаад, дотоод хүчин зүйлсээс ихэвчлэн хамаардаг."
