Амжилт гэж яг юу вэ?

Бид бүгдээрээ амжилтад чадах чадахаараа тэмүүлдэг. Илүү сайн сургууль, өндөр орлого, том хот, их боломж гээд л... амжилт гэх ойлгох нь олон. Гэхдээ энэ асуултад цор ганц хэмжүүр гэж үгүй. 

Амжилт хүнийг хаа нэгтээ хүргэдэг байж болох ч амьдрал хүнийг өөртэй нь уулзуулдаг гэдэг. “Магадгүй” өөрийн үнэт зүйлээ алдалгүй, өөрийнхөөрөө амьдарч чадна гэдэг хамгийн том амжилт байх. 

ОРЧИН ҮЕИЙН НҮҮДЭЛЧИН

Би 1980 онд Дорноговь аймгийн Зүүнбаянд төрсөн. Тэр үе бол Зөвлөлт болон Хятад улсын харилцаа туйлдаа хүртэл муудаж, Монгол Улс хоёр гүрний зөрчлийн дунд 'дайны бэлэн байдалд' байсан түүхэн цаг үе. Зүүнбаян стратегийн чухал цэг байсан тул тэнд Зөвлөлтийн цэргийн олон тооны том ангиуд байрлаж байсан гэдэг. Миний аав, ээж хоёр цэргийн хүмүүс байсан тул би цэргийн хуаранд мэндэлсэн түүхтэй.

Удалгүй дайны нөхцөл байдал намжиж цэргийн анги татан буугдсан. Намайг дөрвөн настай байхад манайх Улаанбаатар руу шилжиж, Баянхошуунд, дараа нь Цайз 16-р хорооллын цэргийн хотхонд амьдрах болсон. 

1990-ээд оны шилжилтийн үед нийгэм даяараа картын бараанд орж амьдрал хүндрэхэд,  аав маань Улиастайн голын орчимд хашаа авч, тэндээ фермерийн аж ахуй гэж хэлж болохоор амьдарч эхэлсэн. Хойноо том төмсний талбайтай, төрөл бүрийн нарийн ногоо, жимсний мод тарина, дээрээс нь тахиа, галуу,, ямаа, адуу хүртэл тэжээдэг байлаа.  Ногоо тарьдаг тул маш их ус зөөж усалдаг байсан. Нэг сонирхолтой зүйл нь миний биеийн өндөр 173 см. Тэгсэн мөртлөө 178 см хүний гарын алдлалттай. Ус зөөсөөр байгаад гар минь урт болчихсон байхгүй юу (инээв). Ер нь бол гэрийн ажил их хийсэн болохоор ч юм уу бие бялдар сайтай эрүүл чийрэг өссөн. 

Би ааваасаа аливааг шантрахгүйгээр аргыг нь олоод хийчихдэг ажилсаг занг нь, ээжээсээ ямар ч хүнд үед бууж өгдөггүй “аймшгийн” гэж хэлмээр "гүргэр" тэвчээртэй занг нь өвлөсөн. Ээж минь юу ч үгүй хэцүү үед ч ганц өндөг, лууван, төмсөөр амьдралыг аваад гарч чаддаг, хэзээ ч стрессддэггүй гайхалтай эмэгтэй. Тэднээсээ өвлөн авсан зан чанар миний том өв хөрөнгө юм.

Хятад

Арван жилээ төгсөөд хуульч болох мөрөөдөлтэй байлаа. Гэвч шалгалтад оноо хүрээгүй. Тэр үед манайх бөс даавуу, торгоны худалдаа хийдэг байсан болохоор хэсэг хугацаанд гэр бүлийнхээ бизнест тусалсан. Дараа жил нь дахин шалгалт өгсөн ч бас тэнцээгүй. Тэгээд ээжийнхээ зөвлөснөөр, Тяньжин руу хэл сурахаар явлаа. Манайх Хятадаас бараа авчирдаг байсан болохоор хятад хэл хэрэгтэй байв.

Гэхдээ“сайн байна уу” ч хэлж мэдэхгүй хүн очсон. Ээжийн найз намайг хүргэж өгөөд яваад өгсөн. Ингээд би хүний нутагт ганцаараа үлдсэн. Аз болоход дотуур байрны өрөөний хамтрагчаар канад залуу орж ирж, бид найзууд болсон. Тэр надад банк, төлбөр, амьдралын бүх асуудал дээр тусалдаг байлаа. Ингээд би хятад хэлнээс илүү англи хэлийг сурч эхэлсэн. Тяньжин сайхан хот.  Гэвч ус, уур амьсгал нь надад ерөөсөө тохироогүй. Биеэр тууралт гарч, харшил өгөөд хүндрэлтэй байсан тул жил хагасын дараа Монгол буцсан.  

Ирланд - Лондон

Монголдоо ирээд нөгөө л Нарантуул зах дээр өвлийн хүйтэнд наймаа хийж зогсохдоо“Насан туршдаа зах дээр зогсож болохгүй” гэж л бодогдсон. Тэгээд Америк явахаар шийдэж, Santa Ana College-д бүртгүүлэн виз мэдүүлсэн ч хоёр удаа татгалзсан хариу авсан. Бууж өгөөгүй ээ. 

Ирланд руу Монголчууд их явж байгааг мэдээд 3500 доллар төлж хэлний курст бүртгүүлэн вик гарч, явлаа. Тэр үед Ирландад очсон хүмүүс хэд хоноод л Англи руу шууд гарчихдаг байсан. Хоёр улсын хил шалгангүй гэх юм уу. Харин би тэгээгүй. Хөлс хүчээрээ олсон мөнгөө дэмий үрэхийг хүсээгүй учир хэлний курсдээ суралцаж, англи хэлээ сайн сурсан. Курс дуусах үед халаасандаа 100 хан доллартай Их Британийн хилээр орж байлаа.

Лондонд очоод бусдын адил гал тогоонд аяга таваг угаах, хоол бэлтгэх зэрэг ажлаас эхэлсэн. Хууль бус статустай амьдрана гэдэг амаргүй. Банкны данс нээлгэж чадахгүй бол ажлаасаа хэзээ ч халагдаж мэднэ. Хэлтэй, овсгоотой тулдаа л учраа олж байсан. Удалгүй “Челси” клубын эзэн Роман Абрамовичийн үйлчлүүлдэг VIP ресторанд, Уимблдоны теннисний тэмцээний VIP хэсэгт хүртэл ажилладаг болсон. Цалин мөнгө ч дажгүй.

Гэхдээ миний зорилго анхнаасаа сурах байсан. Тиймээс Хаммерсмит коллежид бизнесийн удирдлагаар суралцаж, дараа нь Кингстоны их сургуульд шилжин төгсөөд, Миддлсексийн их сургуульд магистрын зэрэг хамгаалсан.

Суралцахын хажуугаар жижиг бизнес эрхэлнэ. Пакистан, Энэтхэг хүмүүсийн түрээслүүлдэг хуучин, бохир байруудыг хямд үнээр түрээслэн авч, өөрөө хэдэн өдөр цэвэрлэж тохижуулаад Монголчууддаа боломжийн үнээр түрээслүүлдэг байсан. Пакистан, Энэтхэг хүмүүсийн тэр байр нь таны бодож чадахаас бохир заваан. Тиймээс 3 өдөр шахуу цэвэрлэдэг байсан юм. Нэг байрнаас ойролцоогоор 200 паунд олно. Гурван байр түрээслэхэд л тухайн үеийн бүтэн сарын цалинтай тэнцэх орлого оолдог байлаа.

Нээрээ, Английн хатан хааны тэтгэлэгийг хүртэл авч эхэлсэн болохоор санхүүгийн дажгүй болооод ирсэн. Амьдралаа өөрөөр төлөвлөж, илүү томоор сэтгэж эхэлсэн үе маань.

“Англичуудын унадаггүй хоёр хаалгатай спорт машин худалдаж авч, "Canary Wharf"-д хоёр өрөө байр түрээслэдэг болсон”

Лондонд арван жил амьдрахдаа визний статусаа бүр мартчихсан. Нэг өдөр бичиг баримтын асуудлаар шүүхэд дуудагдаж, эх орон руугаа буцах болсон юм.

Би шүүх дээр: Энд сурч боловсорсон, татвар төлсөн, энэ нийгмийн нэг хэсэг болсон гэж өмгөөлтөл,

Шүүгч: Энэ бол таны хувийн асуудал. Харин хууль бол хууль, гэж хариулсан. Ер нь хүн бөмбөрцөгийн хаана ч амьдарч ажиллаж байсан эх орондоо л бүрэн харьяалагддаг юм байна лээ.

 10 жил хараар яаж амьдарч, сураад байсан юм бэ гэж гайхаж магадгүй. Англид ажил хийж байгаа хүмүүсийг их шалгадаг, харин сурч байгаа хүнийг ерөөсөө шалгадаггүй байсан юм. 

Хар сувдны ДАВКА

Монголд буулаа Жинхэнэ соёлын шоконд орсон. Утаа, тоос, өнгө үзэмжгүй барилгуудыг хараад “Би энд яаж амьдрах вэ?” гэж бодогдож байлаа.

Энэ бодлоосоо гарч чадахгүй бараг 14 хоног хэнтэй ч үг дуугаралгүй. 

Азаар намайг Монголд ирснийг найзууд маань мэдээд (тухайн үеийн хит дуучид болох Quiza, Freezone хамтлагийнхан) хүчээр шахуу гэрээс гаргаж, тухайн үед  "Метрополис" клуб гэж байсан даа. Тийшээ дагуулж очсон. Тэнд залуусын эрч хүч, гоё сайхан хувцаслалт, нүднийх нь галыг олж харж, сэргэж байлаа.

"Хар сувдны Давка" гэдэг нэртэй болсон тухай гэвэл Англид байхдаа хамтлаг дуучид авчирч шоу хийдэг байсан туршлагаараа "Лондон шоу"-г Улаанбаатарт зохион байгууллаа. Дараа нь "Black Morgan" хэмээх гадаадын хөрөнгө оруулалттай, Moët, Heineken, Bacardi зэрэг брэндийг оруулж ирдэг компанид маркетингийн албаны даргаар ажилласан. Тэнд шоу зохион байгуулахад ивээн тэтгэгчтэй хэрхэн ажиллах, хэрхэн ашиг олох талаарх бизнесийн маш нарийн арга барилыг суралцсан.

Гурван сар ажиллаад, ажлаасаа гарч, өөрийнхөө бие даасан шоунуудыг хийж эхэлсэн. Миний хамгийн том шоу бол Үндэсний соёл амралтын хүрээлэнд зохион байгуулсан "Sunrise" электрон хөгжмийн наадам. 5000 залуус нэг дор цугларч, усан оргилуур дунд жинхэнэ утгаараа доргидог байлаа. Зохион байгуулсан арга хэмжээнүүдээсээ хангалттай мөнгө хийж, санхүүгийн хувьд санаа зоволтгүй мөнгөний хойноос хөөцөлдөх шаардлагагүй болсон. Шоу бизнесээ жинхэнэ утгаар нь оргилд нь хүргэсэн гэж хэлж болно. Ковид гартал энэ бизнесээ тогтвортой хийсэн.

Миний гэр бүл

Бизнесийн салбарт ажиллаж байхдаа эхнэртэйгээ танилцаж хүү, ихэр охидтой өнөр айл болсон. Бусдын л адил хотын түгжрээ, шуугиан, стресс дунд ажиллаж амьдардаг залуу гэр бүл байлаа. 

Удалгүй Ковид-19 цар тахал дэгдэж, хөл хорио тогтоох үед хүүхдүүдээ Шарга морьтод байрлах зусланд байлгасан. Тэгээд нэг өдөр эхнэр бид хоёр эргэж очлоо. Хүүхдүүд маань хэчнээн эрх чөлөөтэй, аз жаргалтай байгааг олж харсан.  

"Хүүхдүүдэд маань эд хөрөнгө биш, байгальтай ойр байх хамгаас илүү хэрэгтэй юм байна" гэдгийг тэгэхэд ойлгосон юм.

Дараа нь эхнэрийнхээ эмээгийн нутаг болох Төв аймгийн Эрдэнэ суманд очиж үзээд байгалийн тансагыг үнээхээр бишрсэн. 

Миний хувьд Лондонд амжилттай бизнесмэн байсан. Монголд ч ялгаагүй. Гэхдээ миний дотор нүүдэлчин оршихуй байсан байгаа юм. Энэ л хөдөөг бишрэн нүүх зориг болсон байх.

Ингээд бид Шарга морьтын байшингаа зараад, хөдөө рүү бүр мөсөн нүүлээ. Хотод төрж өссөн эхнэрт маань анхандаа хөдөө амьдрах амаргүй санагдаж, дургүйцэж байсан.  Гэхдээ л бид алхам алхмаар урагшилсан.

Би Монголын түүх судлах дуртай учраас эртний Монголын хаад ноёдын амьдардаг байсан, гоёмсог уужим саруулхан "Цомцог гэр"-ийг сонгож орчин үеийн бүх шийдлийг хослуулан амьдрахаар судалж, гэрээ ч худалдаж авсан.  Гэрэл сайн тусдаг байлгахаар том цонх гаргаж, Нордикийн орнуудын жишгээр саун барьсан. Бохирын асуудлаа гадны стандартын септик (septic) системээр шийдэж, эрчим хүчээ 16 ширхэг нарны хавтангаар (хуурай батерейтай) бүрэн бие даасан байдлаар шийдвэрлэсэн. Интернэтийг Старлинк (Starlink) ашиглан нам тойргийн хиймэл дагуулаас хотоос ч илүү өндөр хурдаар авч байна.

Энэ мэтчилэн амьдрах орчноо бага багаар сайжруулж, тухтай болгох тусам эхнэр маань ч эндэх амьдралдаа дурлаж эхэлсэн.Хөдөө мьдрахын хамгийн сайхан нь бид өөрсдийн хэрэгцээний хүнсний ногоогоо эко аргаар  тарьж ургуулдаг болсон явдал. Нарийн ногоо, төмс, лууван гээд өдөр тутмын хүнсний ногоогоо өөрсдийн гараар тарьж хүүхдүүдээ багаас нь хөдөлмөрт сургаж, тарьсан ногоо нь яаж ургаж, цэцэглэхийг харуулах нь байгаль дэлхийг хайрлах, амьдралыг таних маш том боловсрол юм билээ.

Гэр бүлийнхээ чухал гишүүдээ танилцуулмаар байна. Хоёр муур, Хоёр морь, Хоточ банхар.

Анх хүүхдүүдээ мууртай болохыг хүсэхэд "гудамжнаас муур үрчилж авъя" гэж санал гаргаж сошиалаас нэг цагаан муур эзэнгүй байхыг олж авч байлаа. Дараа нь түүндээ хань болгож орцноос дахиад нэг муур авчирсан. Мөн хоёр сайхан хүлэг бий. Гадаад явах болсон анчин ахдаа тусалж, 4 сая төгрөгөөр худалдаж авсан юм. Хамгийн зөв шийдвэр. Морьдыг маант хөршүүд, хүүхдүүд, би өөрөө ч ойр зуур унадаг. Морьны үнэр янзцгаах дуу нүд сэтгэлий баясгадаг даа. Мэдээж хөдөөгийн амьдралыг үнэнч Монгол банхаргүйгээр төсөөлөхийн аргагүй тул хоточ банхартай ч болсон. Манайх гэдэг айл өнөр гэхэд ч багадахаар өтгөн айл байгаа биз.

Хил хязгааргүй дэлхий 

Хөдөө амьдарна гэдэг “хоцрогдоно” гэсэн үг биш юмаа. Харин ч хөөдгийн амьдралыг орчин үеийн технологитой ухаалгаар хослуулж, амьдралын чанараа өөр түвшинд гаргах боломж юм байналээ.  

Охид маань англи хэлээ бүрэн сурсан, хүү маань 5 улсын хэлээр чөлөөтэй ярьдаг. Хэдий .хүүхдүүд маань  хөдөө амьдардаг ч Америк сургуульд онлайнаар суралцаж, дэлхийн хэмжээний боловсролыг эзэмшиж байна. Тэд өөрсдөө сурахаас гадна гадаадад амьдардагтэнд төрсөн  монгол хүүхдүүдэд эх хэлээ цахимаар заадаг.

Олон хүн надаас "Хөдөө яаж амьдрах вэ? Мал маллахаас өөр орлого олох арга бий юу?" гэж асуудаг. Тэдэнд өөрийн гэр бүлийн жишээг бодитоор харуулан уриалдаг .

Зүгээр л “зүлгэн дээр гэрээ бариад амьдарна” гэдэг бол худлаа шүү хүмүүс ээ. Хүнд тодорхой хэмжээний тав тух байж гэмээнэ тэр орчиндоо дуртай, тууштай байж чадна тийм үү. Тэгэхээр хөдөө амьдрахад бэлтгэл, хүн бүл, хамгийн гол нь ажилсаг байх хэрэгтэй. Хөдөө суманд, ер нь аль ч уулын энгэрт амьдарсан IT эсвэл график дизайн гээд ажлыг зайнаас хийж, сард 10 сая төгрөг олоод суух боломжтой цаг үе хэдийнэ ирчихээд байна. Өнөөдөр технологи, мэдлэг хоёр байхад өндөр орлоготой ажил хийх бүрэн боломжтой.Манай гэр бүлийн гишүүн бүр өөрийн гэсэн бизнес, үүрэг оролцоотойгоор өрхийн орлогоо бүрдүүлдэг. Байр, машинаа зараад эхлүүлсэн "MNG Kids" аппликэйшн маань өнөөдөр тогтвортой хөгжиж, үндсэн орлогын нэг болсон. 

Манай дотоод менежмент яг л компани шиг зохион байгуулалттай:

● Эхнэр маань: IT-ийн чиглэлээр суралцаж, аппликэйшнийхээ кодыг бичиж, вэбсайтаа ажиллуулдаг. Үүний зэрэгцээ иогийн багшаар ажиллаж, эрүүл амьдралын соёлыг түгээж байна.

●  Миний бие: Бизнесийн менежмент, стратегийг хариуцдаг. Мөн хөдөө нүүх хүсэлтэй залууст амьдралын болон бизнесийн зөвлөгөө өгөхөөс гадна, монгол хүмүүсийн хөдөлмөр шингэсэн тансаг зэрэглэлийн гэрүүдийг түрээсэлж хөдөөтэй хүмүүсийг ойртуулдаг.

● Хүүхдүүд маань: Сурахын зэрэгцээ график дизайны чиглэлээр бэлтгэгдэж байгаа бөгөөд бусад хүүхдүүдэд Англи Монгол хэлний хичээл заадаг. 

Миний харж байгаагаар, Дэлхий ертөнц мэдлэгтэй хүнд хил хязгааргүйгээр боломж олгодог. Тэр боломж өнөөдөр хүн бүрт нээлттэй. 

Технологи, мэдлэгийг уламжлалт өв соёлтойгоо ухаалгаар хослуулж чадвал бид хотжсон амьдралд уусаж алга болохгүй. Харин ч өөрийн гэсэн өнгө төрхтэй, үндэс язгуураа хадгалсан “орчин үеийн нүүдэлчин” гэх шинэ соёлыг бүтээх боломжтой.

Эцэст нь хэлэхэд:

“Хөгжил хотод ч, хөдөөд ч байдаггүй. Хөгжил хүний сэтгэлгээнд байдаг”

Барилга МН сэтгүүлийн 193 дахь дугаараас ...