Амжилт гэдэг хэзээ ч гэнэт ирдэг бэлэг биш. Харин хэн ч анзаараагүй өдрүүдийн уйгагүй хөдөлмөр, шантралгүй давтсан жижиг алхмуудын нийлбэр юм. 

Барилгын салбарт хамгийн доороос буюу туслах ажилчнаас гараагаа эхэлж, өдгөө өөрийн гэсэн өвөрмөц арга барил, “Силикон Баатар” хэмээх хүндтэй нэрийг салбартаа сийлж яваа Батхуягийн Батбаатарын түүхийг энэ удаагийн “Миний түүх” булангаараа хуваалцаж байна.

Хорь гаруй жилийн турш дотор заслын нарийн шийдэл, тэр дундаа силикон чигжээсний чиглэлээр мэргэшин, алдаа, оноо бүрээсээ суралцаж яваа их барилгын нэгэн эд эс болох мэргэжилтэн юм. Өнөөдөр тэрээр хийж буй ажилдаа жинхэнэ “Баатар” хэмээн хүлээн зөвшөөрөгдөж чаджээ.

ГЭХДЭЭ ТҮҮНИЙ ТҮҮХ ИНГЭЖ ЭХЛЭЭГҮЙ…

Намайг Батхуягийн Батбаатар гэдэг. Би Дархан хотод төрж өссөн, өдгөө барилгын салбарт 20 гаруй жил хөдөлмөрлөж яваа нарийн мэргэжлийн засал чимэглэлчин хүн. Миний ажлын гараа их барилгаас биш, харин оёдлын машины нүргээн дундаас эхэлсэн.

Би дөрвөн жил оёдлын үйлдвэрт ажилласан. Тэр үед дөнгөж 17-хон настай байлаа. Улаанбаатар хотод Хятадын хөрөнгө оруулалттай оёдлын үйлдвэрүүд маш олноороо хөгжиж, мянга мянган залуучууд өндөр цалин учраас үйлдвэрт л ажилдаг байсан үе. Хамгийн цалин сайтай, үнэлгээ өндөртэй газар Хятад үйлдвэрүүд л байсан шүү дээ. 

Би үйлдвэрийн дамжлага дээр хэрээс хэрэх, шугам дээр ажиллах, ганзан оёдол болон товч шилбэ хадах зэрэг нарийн чимхлүүр ажлуудыг хийдэг байсан. Хамгийн сүүлд бэлэн болсон бүтээгдэхүүнийг эцсийн байдлаар индүүдэж, цэмцийтэл нь савлах хэсэгт ажиллаж байсан.. 

Гэвч Хятад Улс Европын холбооны квотод багтсанаар эдгээр томоохон үйлдвэрүүд ар араасаа хаалгаа барьсан. Тэр үед нэг том үйлдвэрт л гэхэд 2000-аас 3000 орчим залуучууд ажилладаг байлаа. Улаанбаатар хотын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж байсан тэр олон арван үйлдвэрүүд хаагдахад, хэдэн арван мянган залуус нэг л өглөө ажилгүй болчхож байгаа юм. Ихэвчлэн 18-25 насны, эрч хүчтэй залуус... Би ч тэдний нэг.

ХАРИН ИНГЭЖ Л ЭХЭЛСЭН ЮМ…

Найзынхаа санал болгосноор барилгын салбарт орж, амьдралын минь шинэ хуудас нээгдсэн. Ингээд “Сөүл гарден” хотхоны барилга дээр заслын туслах ажилчнаар ажиллаж эхэлсэн. Тэр үед одоогийнх шиг цахилгаан багаж, бэлэн зуурмаг ховор, бүх зүйл гар ажиллагаатай байв. Замаскийг хүртэл гараар зуурч хийдэг байсан үе.

Эхэндээ хөгтэй юм зөндөө болно оо. Нэг удаа мэдэхгүй , ялгаж танихгүйн балгаар гипсийг эмульстэй андуурч зуураад өгчхөж. Засал хийж байсан эгч нар Пөөх энэ юу вэ? гээд дуу нь хадаад явчихлаа.  "Наадханыхаа өнгийг хардаггүй юм уу" гэж уурлахаар нь дотроо "Яалт ч үгүй л адилхан гурил шиг цагаан юм харагдаад байхад чинь яах юм" гэж бодоод зогсож байлаа. Тэгсэн "Чи наад модоо сугал даа" гэхээр нь сугалах гэсэн чинь яаж ч хичээгээд хөдлөхгүй байгаа юм чинь. Аргагүй шүү дээ. Гипс тэр дороо барьцалдаад хатчихсан байж л дээ. Тэгэхэд л би анх удаа барилгын материалын онцлогийг яс махандаа тултал мэдэрсэн юм.

Тэнд ажилладаг эгч нар миний зуурсан замаск эмульсийг "хатуу байна, зөөлөн байна" гэж жинхэнэ утгаар нь ажлыг мэдрүүлж, шахаж байж л ажлын дөртэй болгосон. Маш их баярладаг.

Дараа нь “Бүүт” гээд компанид ажиллаж, заслын нарийн ширийнийг гүнзгийрүүлэн сурч, ялангуяа ажлыг нямбай, цэвэрхэн гүйцэтгэх, тэвчээртэйгээр эцсийг нь хүртэл хариуцлагатай дуусгах чадварыг ахмад мэргэжилтнүүдээс харж үлгэр жишээ авч сурсан. Миний хамгийн их зүйлийг сурч, "нарийн мэргэжилтэн" болох сууриа тавьсан алтан цаг хугацаа минь энд л өнгөрсөн.

ЧИ ҮҮНИЙГ ЧАДАХ УУ?

Би силиконы ажлыг зүгээр нүх бөглөх ажил гэж хардаггүй. Харин нарийн ур чадвар, мэдрэмж шаардсан нэг төрлийн “урлаг” гэж үздэг. Тиймдээ ч 2004-2005 оноос, барилгын засал чимэглэлийн туслахаар ажиллаж байх үеэс силикон хийх урлагт суралцахын тулд өөрийгөө маш олон талаар сорьж, уйгагүй хичээсэн. 15 жилийн хугацаанд алхам алхмаар суралцаж, 2019 он хүртэл алхам алхмаар суралцаж энэ чиглэлээрээ дагнан ажиллаж эхэлсэн. Энэ хугацаанд надад олон мастерууд зааж сургасан. Мастерууд "Чи үүнийг чадах уу?" гэж асуухад нь дотроо эмээж байсан ч, "Чадна аа" гэж хэлээд дагаад гүйчихнэ. Чадахгүй зарим нэг нарийн арга техникийг YouTube-ээс үзнэ. Туршиж үзэж, дахин дахин давтсаар байгаад л сурсан даа. 

Яг дагалдан сурсан гэвэл нэг Хятад, нэг Солонгос, таван Монгол мастераас техник арга барилын онцлогийг нь эзэмшиж чадсан.

Жишээ нь: 

●    Япон арга – маш нарийн, цаасаар хамгаалж хийдэг

●    Солонгос арга – цаасгүй, гараа сайн дасгалжуулсан байх шаардлагатай

●    Хятад арга – түлхэж шахаж хийх арга

●    Барууны стандарт – Англи, Германы арга техник, олон талын судалгаа шаарддаг гэх мэт.

Хүмүүс силиконы ажлыг амархан, зүгээр л нүх бөглөчихдөг ажил гэж ойлгох нь элбэг. Гэтэл үнэндээ барилгын чанар, насжилтад шууд нөлөөлдөг маш нарийн ажил байхгүй юу. Үндсэндээ гурван чухал үүрэгтэй.

1. Гоо зүй - Харагдах бүх заадсыг тэгш, цэвэр, зураас шиг жигд гаргах ёстой. Энэ бол интерьерийн эцсийн өнгө төрхийг шийддэг.

2. Битүүмжлэл - Ус чийгтэй орчинд силикон буруу хийвэл ус нэвчиж, мөөгөнцөр үүсэж, тавилга гэмтэнэ. Тиймээс зөв материал, зөв техник маш чухал.

3. Дулаалга - Цонх, хаалганы заадсаар дулаан алдах эсэх нь силиконоос их шалтгаална. Зөв хийвэл дулаан хадгална, буруу хийвэл цан татна. 

Тиймээс би ашиглаж буй материалдаа ч шинжлэх ухаанч байдлаар хандаж нийт 12 орны 30 шахам өөр компанийн силиконыг мод, паалан, төмөр зэрэг олон төрлийн гадаргуу дээр туршиж үзсэн. Цаг хугацааны явцад өнгө нь хувирч байна уу, наалдац нь хэр байна, хагарал үүсэж байна уу гэдгийг нарийн ажиглан судалсан. Ингэж туршиж байж л би хамгийн чанартай материалаар чанартай гүйцэтгэл гаргана шүү дээ.

БОЛОМЖ, АЗ 

Амьдралд боломж эсвэл аз таарна гэдэг байдаг юм билээ. Надад тэр боломж, аз нэг л удаа таарсан. Хөдөлмөр хамгаалалт мөрдөөгүйгээс болж долоон давхраас бараг нисэнгээ алдсан хүн. Азаар амьд энд өөрийн түүхээ хуваалцаад сууж байна.

Гадна фасадын силикон хийх ажилтай байсан юм. Тэгээд хамт ажиллах охиноо дагуулаад хамгаалалтын бүс авах гэсэн чинь нярав: "Гадна шил хийж байгаа хүмүүс авчихсан, өөр бүс байхгүй" гээд ганцхан бүс өгчихдөг юм байна. Би, хоёр хүн байна шүү дээ. "Нэг нь яах юм, дундаа нэг бүс хэрэглэх юм уу?" гэж нэг хэсэг бухимдаж маргалдаад… яах ч аргагүй нэг бүстэй ажилдаа гарахаар болсон. Нөгөө охин туршлага бага, дөнгөж ажилд орсон болохоор бүсээ өгөөд, өөрийгөө туршлагатай “болчихно” гайгүй дээ гээд ажлаа эхлүүлсэн. Тэгсэн, яг цайны цагаар доошоо буух болоод доошлох кнопыг дарсан "ТАС" гээд л явчихсан. Тросс нь юм уу, боолт нь юм уу мэдээгүй..

Яг кинон дээр гардаг шиг бүх зүйл удаашраад л явчихдаг юм билээ. Би бугуйгаа хооронд нь зөрүүлж, хөлөө бас зөрүүлэн түгжээд тогтож үлдсэн. Харин нөгөө охин нэг муухай орилоод ухаан алдчихсан. Бүстэй байсан тулдаа л амьд үлдсэн хэрэг. Люлкан дээр байсан хайрцагтай силиконууд, багажнууд юу байдаг юм бүгд толгой дээрээс унаж байгаа юм. Тогтож ядаж байгаа шүү дээ. Удаан хугацаанд тэгж тогтож байсан болохоор шөрмөс татаад, нүд бүрэлзээд   юу ч харахаа больчихсон. "Ёоо, яана аа. Ингээд үхдэг юм байж" гээд л ухаан балартаад явчихсан. "Сэрээрэй, сэрээрэй" гэх дуунаар нүдээ арайхийж нээтэл "Алив, чи зүгээр үү? Гээд хүмүүс цуглачихсан би зүүгдсэн хэвээрээ байсан.

Яг нэг сарын өмнөөс "Энэ люлканы боолтууд өдөр бүр сулраад байна, үүнийг засаж солихгүй бол болохгүй нь" гээд захирлуудад хэлдэг байсан байхгүй юу... тэрийг мэдсээр байж юунд найддаг юм, ажлаа хийсээр л байсан. Олон хавар нэгэндээ гэдэг билүү… тийм л зүйл болсон. Энэ үйл явдлаас ХАБ бол хамгийн чухал зүйл гэдгийг яс махандаа шингээж авсан даа. 

Дараа нь Оюу Толгойд ажилд орж байлаа. Дүрэм журмыг ягштал мөрддөг,  ажил ундардаг газар шүү дээ. Тэнд ажиллах хугацаандаа хөдөлмөр хамгааллын дүрмийг чанд сахиж ажилласны хүчинд олон шагналыг хүртэж, бусдадаа үлгэр дуурайлал болж ажиллаж чадсан. 

Тэнд бүгдээрээ "Checklist" нүд үзлэг хийж, жаахан л аюултай санагдвал "би ажил хийхгүй" гэж хэлж сурсан хүмүүс хотод ирэхээрээ бүр эсрэгээрээ хайнга болчихдогт жаахан харамсдаг. Жишээ нь, сангийн залуу том таслагчаар турба тасалж байснаа зогсож амжаагүй байтал багажаа шидчихэж байх жишээний. Тэр нь газарт унаад ир нь хагарч үсрэхэд "яадаг юм, дахиад шинийг хийчихье" гэж хандаж байгаа нь барилгын салбарт аюулгүй ажиллагааны соёл дутмаг байгааг илтгэж байгаа юм. Тиймээс би хаана ч ажилласан аюулгүй ажиллагааг нэгдүгээрт э хандлагыг бусдадаа түгээхийг зорьдог.

НЭРИЙН ХУУДАС

Намайг ажлын талбарт цагаан подволк, цагаан өмдтэй ажиллахаар хүмүүс их гайхдаг юм. "Барилгын ажил хийж байж яаж ийм хувцастай байдаг юм бэ? Заваарахгүй байна уу?" гэж асуух нь ч бий. Гэхдээ энэ гоё гангандаа биш л дээ. Миний нэрийн хуудас гэж хэлж болно.

Цагаан хувцас өмсөх болсон маань олон жилийн өмнө нэг айлд силикон хийхээр очсон юм. Тухайн үед бусад шиг л замаск, тоос шороо болсон ажлын хувцастайгаа хаалгыг нь тогшсон хэрэг. Гэрийн эзэгтэй хаалгаа нээснээ намайг хараад шууд:

"Чи ийм заваан хувцастай ажиллах гэж байгаа юм уу? Наад хувцаснаас чинь шороо унаад байна" гэж улаан нүүрэн дээр минь хэлдэг юм даа. Тухайн үедээ залуу ч байж, дотроо жаахан уурлаад "Барилгын ажил хийж байгаа хүн тоос шороо болох нь аргагүй шүү дээ, юун сүртэй юм" гэж бодоод гараад явчихсан. Гадаа агаарт жаахан тайвширсны дараа нөгөө эгчийн хэлснийг бодож үзтэл түүний шаардлага маш зөв гэдгийг ойлгосон. Тэгээд шууд дэлгүүр орж, цоо шинэ цагаан подволк, цагаан өмд, углааш аваад буцаад нөгөө айлдаа очсон. Намайг цав цагаан хувцастай ороод ирэхийг хараад нөгөө эзэгтэй маш их гайхаж билээ. Түүнээс хойш ажлын талбарт дандаа цагаан хувцастай ажилладаг болсон.

Би өөрөө халтар хувцастай байж, яаж хүнд гоо зүй, цэвэрч байдлыг амлаж чадах билээ? тиймээ. Барилгын ажил заавал халтар, тоос шороотой байх албагүй юм билээ. Ажлаа дуусгаад гарахад өмсөж ирсэн цагаан хувцас маань яг л тэр хэвээрээ цэвэрхэн байх ёстой гэсэн хатуу зарчмаар ажилладаг болсон.

СИЛИКОН БААТАРАА

2019 онд эдийн засгийн байдал хүндхэн, аж ахуй нэгжүүд маань ажил, бизнес нь нэг л явахгүй дампуурлын ирмэгт байсан. Бүгд л гадаад гарах хүсэлтэй маш их хүн явж байсан үе шүү дээ. Миний амьдралын хамгийн эгзэгтэй үе гэж хэлж болно. “За, ерөөсөө Солонгос л гарч ажиллахаас өөр зам алга” гэж шийдчихсэн, явах бэлтгэлээ базааж байсан. Тэгсэн яг явахын хэдхэн хоногийн өмнө найзынхаа гуйлтаар айлд силикон хийж өгсөн маань миний шийдвэрийг орвонгоор нь эргүүлсэн. Найз маань миний хийсэн ажлын зургийг дараад фэйсбүүк дээр тавьчихсан чинь хүмүүс ихээр хандаж, утас зогсоо зайгүй дуугарч эхэлсэн. Тэр өдрөөс хойш ажлаар тасраагүй дээ. 

Өнгөрсөн хугацаанд 60 гаруй интерьерийн компанитай тогтмол хамтран ажиллаж, нийтдээ 600 орчим хаусын силикон чигжээсний ажлыг гүйцэтгэсэн байна. 

Түүнчлэн ажиллахын хажуугаар энэ чиглэлээрээ өөрийгөө тасралтгүй хөгжүүлэхийг зорьсон. Өнөөдөр би зорилгодоо их л ойрхон явна даа. Миний туйлын хүсэл болсон “Силикон Баатараа” брэнд юм.  Юу вэ гэвэл ажил хийхэд багаж маш чухал. Силиконы стандарт буунууд заримдаа хүний гарт тээг болох, булан тохойд гүйцэд орохгүй байх тохиолдол их гардаг. Тийм болохоор би силиконы бууг жижигсгэж, ямар ч давчуу зайд саадгүй ажиллах боломжтой болгох зэрэг 10 гаруй шинэ санаа дэвшүүлээд үүн дээрээ ажиллаж байгаа. Одоо 3D принтер ашиглан өөрийнхөө ажлын онцлогт тохирсон багажуудыг хөгжүүлж байна. Энэ маань ажлыг хөнгөвчлөөд зогсохгүй, гүйцэтгэлийг маш нарийн болгоно гэж бодож байна. Үүгээрээ өөрийн нэрийн брэндийг гаргаж, хамгийн сайныг зах зээлд хүргэх хүсэлтэй байгаа. 

ХҮН БҮРД ӨӨРИЙН ГЭСЭН ЦАГ ХУГАЦАА БИЙ

Их барилгад ажиллах хугацаандаа бас нэг зүйлийг маш сайн ойлгосон. Би энэ салбарт, энэ силиконы ажлыг насаараа хийхгүй шүү дээ. Хүн бүрд өөрийн гэсэн цаг хугацаа бий. Ирэх 10 жил, магадгүй түүний дараагийн 10 жилд шинэ залуус, өөр шилдэг мастерууд гарч ирнэ. Тийм болохоор олон жилийн туршилт судалгаа, хөлс хүчээрээ олж авсан технологио өөртөө хадгалаад үлдэхийг хүсдэггүй. Мэдэх бүхнээ бусдад зааж, энэ салбарын стандартыг ахиулахыг зорьдог.

Нээрээ, Миний хамгийн сайн шавь бол миний эхнэр. Эхнэр маань уг нь мэргэжлийн тогооч хүн. Мэргэжлийн онцлогийн хувьд хүнд ажил. Байнгын халуун бүгчим газар цагийн зайгүй ажиллана. Тэгээд ч хамтдаа ажиллавал илүүг хийж бүтээж чадах юм байна гэж бодоод силикон хийх аргыг нэг бүрчлэн зааж сургаснаар өнөөдөр надаас дутахааргүй чадварлаг силикончин болсон шүү. Одоо бид хоёр ажлын талбарт гарахад бие биеэ үггүй ойлгодог. Тиймээс ажил ч урамтай урагшилдаг. Эхнэр маань силиконыг маш цэвэрхэн, гоё татдаг болсон. Бид нэг нэгнийхээ дутууг нөхөж, хамгийн шилдэг гүйцэтгэлийг гаргахыг хичээдэг дээ. Бас чаддаг.

Өнөөдөр миний өдий зэрэгтэй яваа маань надад итгэж, намайг дэмжиж ирсэн олон сайхан хүмүүсийн тус дэм. Би тэдэнд үргэлж баярлаж явдаг. Хамгийн түрүүнд, намайг анх их барилгад хөл тавихад зааж сургасан “Бүүт” компанийн ах нартаа баярладаг. Шилдэг мужаан, заслын мастерууд мөн намайг дэмжиж, сурч хөгжих боломжоор хангаж байсан Баясгалан захиралдаа үргэлж талархдаг. Тэгээд яагаав нөгөө “аашилдаг” гэрийн эзэгтэйд ч хүртэл маш их баярладаг. Хэрэв тэр хүн намайг "заваан хувцастай орлоо" гэж зоригтой шүүмжлээгүй бол өнөөдрийн би хэзээ ч бий болохгүй байсан биз. 

Магадгүй Фэйсбүүкийг зохион бүтээсэн Марк Цукербергт ч баярлах ёстой байх (инээв).

ХҮН ГАНЦХАН АМЬДАРНА

Хүн ганцхан амьдарна. Тиймээс би байдаг л силикон шахагч хар ажилтан байхыг хүсээгүй. Барилгын салбарт чанар стандартыг тогтоогч, эцсийг нь хүртэл хариуцлагаа үүрдэг "ажилдаа эзэн" байхыг хүссэн. Тиймээс ч ажил мэргэжлээрээ овоглуулж Силикон Баатар гэж дуудуулж явна.

Дараагийн хүсэл маань 20 жилийн хөдөлмөрөөр хуримтлуулсан туршлага, олон улсын арга барил, технологийн мэдлэгээ YouTube-ээр дамжуулан залуу үедээ хуваалцах, мөн Монголын силикончдын дунд мэргэжлийн уралдаан, тэмцээн зохион байгуулж, салбарынхаа үнэ цэнийг шинэ шатанд гаргахыг хүсэж байна.

Бас  нэг зүйл байна. Юу вэ гэвэл, магадгүй 10 жилийн дараа Монгол барилгачдын ур чадварыг харуулсан өөрийн нэрийн брэндийг бүрэн шингээсэн “Шилтгээн”-ээ босгоно. Сэтгэлдээ бол аль хэдийнээ барчихсан л яваад байгаа. Бодит болох байх аа.

Хамгийн сүүлд залуучууддаа хандаж хэлэх үг байна.  Чамаас, “Чи чадах уу?” гэж асуувал, “Чадна аа” гээд зүтгэ. Чин сэтгэлээсээ, ямар ч ажил байсан технологийн дагуу, зөв суралцахын тулд зүтгэ. Тэгж байж бид Монголын барилгын салбарын үнэ цэнийг дэлхийн түвшинд хүргэнэ. 

Бодож, бодож….

Тэгээд хийх ёстойгоо хийж, бүтээх ёстойгоо бүтээсэн хүн чинь яахав... сайхан ногоо тариад л, амгалан сайхан амьдарна даа.