"Бид хоёр зууны турш нэг л 'үлгэрт' итгэж ирсэн. Ар араасаа цувсан мянга мянган боолууд элсэн цөлд олс татан, аварга чулуун блокуудыг шороон налуу замаар чирч буй дүр зураг. Энэ бол Холливудын кинонд тохирох үзэгдэл болохоос биш , инженерийн бодит шийдэл биш юм.

Орчин үеийн инженерийн шинжилгээ, 

• Хэрэв пирамид зүгээр л нэг 'барилга' юм бол түүний дотоод бүтэц яагаад механик систем шиг харагддаг вэ? 
• Хүн явахад зориулагдаагүй налуу хонгилууд, ачаа түгжих тоормосны систем мэт зохион байгуулалттай өрөөнүүд… гэх мэт хэд хэдэн чухал асуултыг тавьж байна.

2025 онд "Heritage Science" сэтгүүлд нийтлэгдсэн Ксавье Ландро (Xavier Landreau) тэргүүтэй Францын эрдэмтдийн судалгаа энэхүү хуучин төсөөллийг бүрмөсөн өөрчиллөө. Пирамид бол булш биш, харин физикийн хуулиар ажилладаг аварга том гидравлик өргөх механизм байсныг тэд инженерийн нарийн тооцооллоор батлав.

3 Минут тутамд нэг блок

Их Пирамид ойролцоогоор 2.3 сая чулуун блоктой. Хэрэв барилгын ажил 20 жил үргэлжилсэн гэж үзвэл, ажилчид өдөр бүр 16 цаг ажиллахад нэг блокыг байрлуулахад ердөө 3 минут ногдож байна. Гурван минут гэдэг бол чулууг зүгээр л газраас өргөж тавих хугацаа биш гэдэг ойлгомжтой. Чулууг зөөж ирэх, байрлуулах, нарийвчлан тааруулах, дараагийн давхаргын ачаалал даах байдлаар тогтоох бүх процесс багтсан хугацаа юм. Түүнчлэн бүх блок ижил биш. Ихэнх нь хоёр орчим тонн жинтэй боловч Хаадын танхимын хэсэгт ашигласан боржин чулуунууд жаран тонн хүрдэг. Зарим блокыг зүгээр өрөхөд хангалттай байсан мэт харагддаг. Харин заримыг нь маш нарийн өндөр түвшний нарийвчлалтайгаар тааруулсан байдаг. Тэгэхээр "3 минут" гэх хугацаа нь чулууг чирээгүй, харин физикийн хуулийг ашиглан яг л ус мэт "урсгаж" шилжүүлдэг байсныг илэрхийлдэг. Энэ нь хүний хүчийг бус, системийн гайхамшигт шийдлийг харуулж байна.

Юуны өмнө геометр

Хэрэв налуу замын онол үнэн бол нэг блокыг дээш гаргахад олсоор уях, татах, байранд нь суулгах, ажилчид буцаж буух зэрэгт дор хаяж 10-20 минут зарцуулагдах ёстой. Энэ нь асар их цаг хугацаа шаардах үйл явц юм. Бид налуу замын тайлбарыг амархан хүлээн зөвшөөрдөг шалтгаан нь ердөө л бидний өөрсдийн хязгаарлагдмал төсөөлөлтэй холбоотой. Бид өөрсдөө үүнээс өөр арга мэдэхгүй тул 'ингэж л барьсан байж таарна' гэж таамагладаг. Харин бодит инженерчлэлийн хурд, үр ашгийн хувьд энэ нь боломжгүй шийдэл юм.

Гэвч инженерийн үүднээс харвал налуу замын онол хэд хэдэн том саадтай тулгарна.

Юуны өмнө геометр. Пирамид 146 метр өндөр байсан. Хэрэв ачаа татахад боломжийн 7–10 хувийн налуу ашиглавал оройд хүрэх зам нэгээс хагас километрээс урт болно. Ийм хэмжээний шороон байгууламжийг барихад пирамидын өөрийнх нь эзлэхүүнтэй дүйцэх нөөц шаардагдана. Түүнээс гадна тийм аварга налуу замын археологийн тодорхой ул мөр үлдээгээгүй нь уг онолыг няцаадаг.

Энэ бол булш биш

Их Пирамидын дотоод бүтэц нь уламжлалт булшны хэв маягаас эрс ялгаатай. Оршуулгын байгууламжид байх ёстой Сердаб, Мастабагийн бүтэц болон Хуурамч хаалга зэрэг шашны зан үйлийн элементүүд энд огт байхгүй байгаа нь уг байгууламжийг булш биш, харин механизм гэж үзэх бодит үндэслэл болж байна. Хонгилууд нь хэт нарийн, огцом налуутай, өрөөнүүд нь төвөөсөө зөрсөн байрлалтай. Хэрэв энэ нь ердийн оршуулгын газар байсан бол илүү энгийн, бэлгэдлийн шинжтэй зохион байгуулалттай байх байлаа.

Харин инженерийн өнцгөөс харвал энэ бүх хачирхалтай шийдлүүд утга учиртай болж ирнэ. Хонгилын өргөн нь олс чөлөөтэй гулсахад, харин нарийссан хэсгүүд нь ачааг түр түгжих, тогтоох зориулалттай мэт харагддаг. Налуу өнцгүүд нь санамсаргүй биш, харин хүч дамжуулах физик логикт бүрэн нийцэж байна. Өөрөөр хэлбэл, пирамидын дотоод зохион байгуулалт нь хүмүүсийн хөдөлгөөнд бус, харин асар хүнд ачааг удирдах супер системд зориулагдсан байна.

Пирамидын лифт 

Пирамидын дотоод бүтцийн хамгийн гайхалтай хэсэг болох 'Их Галерей' (Grand Gallery) нь 26.5 градусын тогтмол налуутай урт хонгил юм. Энэхүү 26.5 градусын налуу нь санамсаргүй тоо биш, харин физикийн хамгийн оновчтой тооцоолол юм. Энэ бол ачааг хамгийн бага үрэлтээр, хамгийн их хүч гаргаж өргөхөд зориулагдсан нарийн шийдэл юм. Инженерийн үүднээс харвал энэ бол пирамидын аварга лифт гэж болно. Физикийн хуулиар ийм налуу дээр хүнд ачааг хяналттайгаар гулсуулж, олсоор холбогдсон нөгөө талын блокыг өргөх боломж бүрддэг.

Системийн зарчим тун энгийн: Сөрөг жин (counterweight) доош гулсаж, нөгөө талд холбогдсон блокыг дээш татна. Энэхүү механизм нь хүний хүчийг зөвхөн удирдлагын түвшинд үлдээсэн супер систем юм. Их Галерейн хана дахь жигд элэгдэл нь хүний алхалт биш, харин механизмуудын тасралтгүй хөдөлгөөний мөр гэж үзэх нь хамгийн ойрхон таамаглал юм. Ингэхээр пирамидыг гаднаас нь чирч биш, дотроос нь өргөх механизмаар барьсан гэх бодит гаргалгаа гарч байна

Хурдны хайрцаг

Хаадын танхимын өмнөх жижиг боржин (гранит) өрөөг археологчид урт хугацаанд хулгайчаас сэргийлэх "хамгаалалтын хаалт" гэж тайлбарлаж ирсэн. Гэвч мөн адил инженерийн нүдээр харвал энэ нь маш нарийн зохион байгуулалттай Хүч хуваарилах төв (Control Room) юм.

●    Олс хөтлөгч ховилууд: Өрөөний хананд байх босоо ховилууд нь хүнд боржин хавтангуудыг дээш доош хөдөлгөх зориулалттай. Энэ нь ачаа өргөх олсыг хавчих, чиглүүлэх, эсвэл түр түгжих "тоормос"-ны үүрэг гүйцэтгэдэг.

●    Хүчний зохицуулалт: Хэрэв Гранд Галлерейд сөрөг жингийн систем ажиллаж байсан бол энэ өрөөнд операторууд блокыг яг хэдэн миллиметрийн нарийвчлалтай буулгах, хурдыг нь хэрхэн сааруулахыг удирдаж байжээ.

●    Материалын сонголт: Шохойн чулууг биш, харин маш хатуу боржин чулууг энд ашигласан нь асар их үрэлт, даралтыг тэсвэрлэх шаардлагатай байсныг баталдаг.

Энэ өрөө нь ёслолын орон зай гэхээсээ илүүтэйгээр, гидравлик хавхлагын систем байжээ. Боржин чулууг сонгосон нь асар их үрэлт, даралтыг тэсвэрлэх шаардлагатай байсныг баталдаг.

Технологийн шилжилтийн орон зай

2017 онд илэрсэн "Big Void" буюу аварга хоосон зай нь механизмын дараагийн шат байх магадлалтай. Пирамид өндөрсөх тусам үр ашиг нь буурдаг физикийн хязгаарыг давахын тулд инженерүүд өргөх системээ дээш шилжүүлэн байрлуулдаг технологийн хөндийг энд бүтээжээ.

●    Системийн шинэчлэл (Step-up system): Пирамид өндөрсөх тусам доороос ачаа татах олсны урт нэмэгдэж, үрэлт ихэссэнээр физикийн үр ашиг нь буурдаг. Үүнийг шийдэх цорын ганц логик арга бол өргөх системийг дээш шилжүүлэх явдал юм.

●    Механизм угсрах талбай: Big Void нь яг Grand Gallery-ийн дээр байрладаг. Энэ нь доод шатны механизм үүргээ гүйцэтгэж дуусмагц, дараагийн түвшний өргөх төхөөрөмжийг байрлуулах, олс болон сөрөг жингүүдийг дахин тохируулахад зориулагдсан технологийн хөндий байж болно.

●    Модульчлагдсан барилга: Энэ нь пирамид нэг дор биш, харин шат бүртээ механизмаа "нүүлгэн шилжүүлэх" замаар баригдсаныг гэрчилж байна.

Үүнээс харахад Big Void бол 4600 жилийн өмнөх инженерүүдийн физикийн хязгаарыг давсан ухаалаг шийдэл байжээ.

Их Пирамидыг "боолуудын амиар" боссон гэх хуучирсан төсөөлөл нь эртний инженерүүдийн техникийн ур чадварыг дутуу үнэлсэн хэрэг юм. Инженерчлэл бол гайхамшиг

Барилга МН сэтгүүл 190 дэх дугаараас ...