2023 оны 9-р сарын 29-нд Лас Вегас хотноо нээлтээ хийсэн MSG Sphere бол барилгын салбарт сүүлийн 100 жилд гараагүй технологийн асар том хувьсгал байсан юм. Нийт 2.3 тэрбум ам.долларын өртөгтэй энэхүү мега төсөл нь архитектур, математик, медиа урлаг, инженерчлэлийн төгс нэгдэл билээ.

MSG Sphere бол "Madison Square Garden Entertainment"-ийн тэргүүн Жеймс Долан болон дэлхийд алдартай "Populous" архитектурын товчооны хамтын ажиллагааны үр дүнд боссон бүтээл юм. Төслийг санаачлагч Жеймс Долан үзэгчдийг тусгай шилгүйгээр виртуал ертөнцөд орсон мэт сэтгэгдэл төрүүлэх иммерсив театрыг бүтээхийг зорьж, дизайны явцад математикийн нарийн тооцооллууд дээр архитектурын багтай биечлэн хамтран ажилласан байдаг. 

Түүний энэхүү зоримог санааг Лондонгийн олимпын цэнгэлдэх хүрээлэн зэрэг мега төслүүдийг гүйцэтгэсэн туршлагатай Populous компани амилуулжээ. Ингэснээр архитектурын нарийн геометр, математик тооцоолол болон орчин үеийн медиа урлаг нэг дор цогцолсон, хүн төрөлхтний бүтээсэн хамгийн том дижитал ертөнц Лас Вегас хотноо сүндэрлэсэн юм.

Математикийн гайхамшиг

MSG Sphere нь дэлхийн хамгийн том Геодезийн бөмбөрцөг бүтэцтэй бөгөөд салхины ачааллыг хамгийн бага түвшинд байлгаж, газар хөдлөлтийн чичиргээг жигд тараадаг. 112 метр өндөр, 157 метр өргөн энэхүү байгууламжид ганц ч тулгуур багана байхгүй. Барилгын орой дээрх 182 тонн жинтэй ган цагираг нь дээврийн 32 дам нурууг нэгтгэн нийт хүндийн хүчийг гадна бетонон хананд жигд тараадаг. Энэхүү цагираг нь барилгын инженерчлэлийн гол нууц юм.

Барилгад ашигласан 13,000 тонн ган нь 2,000 гаруй Африкийн заантай тэнцэх жинтэй. Эдгээрийг Бельги улсаас тээвэрлэн оруулж ирсэн, дэлхийд дөрөвдүгээрт эрэмбэлэгддэг Demag CC 8800-1 кран нь эдгээр бүх хүнд эд ангиудыг 100 гаруй метрийн өндөрт миллиметрийн нарийвчлалтайгаар суурилуулсан.

Сансраас ч харагдах 1.2 сая LED

Sphere-ийн гадна фасад нь 54,000 мкв талбайтай аварга дэлгэц. Энд 1.2 сая LED puck буюу дискэн гэрэл байрлаж, тус бүр нь 256 сая өнгө гаргана. Супер компьютер эдгээр гэрлийг удирдаж, хотыг эможи, сагсан бөмбөг, Ангараг гараг болгон хувиргадаг. Эрчим хүчний 70%-ийг нарны станцаас авдаг бөгөөд нэг өдөр сурталчилгаа гаргахын тулд 450,000 ам.доллар төлөх шаардлагатай.

Таван мэдрэхүйд зориулсан иммерсив орчин

Дотор ороход хоёр хөлбөмбөгийн талбайтай тэнцэх 15,000 мкв аварга дэлгэц таныг угтана. Үүнд зориулж секундэд 32 Гб өгөгдөл боловсруулдаг Big Sky 18K камер бүтээсэн. 167,000 чанга яригч дууг шууд үзэгчийн суудал руу чиглүүлдэг тул хаана ч суусан цуурайгүй, тунгалаг дуу сонсогдоно. 10,000 суудал дэлгэц дээрх үйл явдалд тааруулж чичирнэ. Дэлгэц дээр бороо орвол үзэгч чийг, сэрүүн агаар, үнэрийг бодитоор мэдрэнэ.

Хөгжмийн ертөнцийн шинэ эрин 

MSG Sphere-ийн нээлтийг домогт U2 хамтлаг "Achtung Baby Live" шоугаар эхлүүлсэн бөгөөд энэхүү тоглолт  хөгжмийн ертөнцийн шинэ эрин үеийн эхлэл байлаа.

Энэхүү тоглолтын талаарх сонирхолтой баримтууд.

●    Анх 25-хан тоглолт хийхээр төлөвлөсөн ч үзэгчдийн эрэлт асар их байсан тул тоглолтын тоог нэмж, нийт 100 орчим сая ам.долларын ашиг олсон (зөвхөн тасалбар борлуулалтаас).

●    Тоглолтын үеэр дэлгэц дээр Лас Вегас хотыг тэр чигт нь "нурааж" байгаа мэт эффект эсвэл хязгааргүй үргэлжлэх цөлийн дүрсийг гаргахад үзэгчид суудлаасаа унаж байгаа мэт толгой нь эргэж, зарим нь бүр суудлаасаа зуурч байсан гэдэг.

●    U2-ын дуучин Боно тоглолтын үеэр "Sphere-д цуурай гэж байдаггүй, энэ бол дууны инженерүүдийн диваажин" гэж онцгойлон хэлсэн байдаг. 

●    Тоглолтын дүрс бичлэгийг Sphere-д зориулсан тусгай камераар авсан бөгөөд нэг минутын бичлэг нь л гэхэд хэдэн терабайт хэмжээтэй болж байжээ.

Ирээдүй аль хэдийн энд иржээ

Барилгыг барихаас өмнө инженерүүд Digital Twin буюу дижитал хувилбар дээр бүх алдааг туршиж үзсэн. Гадаргуугийн талбайг тооцоолох $A = 4\pi r^2$ томьёо нь амьдрал дээр ийм нүсэр байгууламжид хэр их нарийн инженерчлэл шаарддагийг харуулж байна. Атриумын баганууд нь Ромын Пантеоны баганаас хоёр дахин өндөр бөгөөд үзэгчийг уран бүтээлчийн ертөнцөд алхаж орж буй мэт мэдрэмжийг төрүүлдэг.

“MSG Sphere бол ердөө эхлэл юм. Жеймс Долан дараагийн Sphere-ийг Лондон болон бусад мега хотуудад барихаар төлөвлөж байгаа. Гэвч Лас Вегасынх шиг "галзуу" архитектур, ийм том ган дээврийг дахин барих нь асар их сорилт болох нь дамжиггүй.

Барилга МН сэтгүүлийн 189 дэх дугаараас ...