Амины орон сууцаа ямар тоосгоор барих вэ?

Мөнхзаяа Мөнхзаяа
2020-03-20
Амины орон сууцаа ямар тоосгоор барих вэ?
Амины орон сууц барихдаа иргэд тоосгыг хамгийн өргөн хэрэглэгддэг байна. Учир нь тоосгоор барьсан байшин архитектурын илэрхийлэл сайтай, бат бөх, дулаан дамжуулалт болон дуу тусгаарлах чанар өндөртэй байдаг. Гэхдээ ямар тоосгоор аль ханыг барих ёстой, ердийн болон силикатын тоосго юугаараа ялгаатай вэ, гэдгийг инженерийн бус шийдэлтэй сууц барих гэж байгаа хүмүүс зайлшгүй мэдэх шаардлагатай юм.

Тоосгоны маркийг шахалт, гулзайлтын бат бэхээр тогтоох ба М50, М75, М100, М125, М150, М175, М200, М250, М300 хүртэл байна. Хүйтэн тэсвэрлэх марк нь F25, F35, F50, F75,F100 гэсэн ангилалтай. Зориулалтаар нь ердийн, өнгөлгөөний, гоёлын, царцууц, түүхий тоосго гэж ялгана.

Ердийн тоосго буюу керамик тоосго
Ердийн тоосгыг нэмэлттэй буюу нэмэлтгүй хялбар хайлдаг шавраар бэлтгэх ба түүний дотор, гадна ханын өрлөг, барилгын бусад элементэд хэрэглэнэ. Цул керамик тоосгыг даацын хана, тулгуур багана, суурь болон барилга байгууламжийн бүтээцэд буюу даац хамгийн ихээр ирдэг хэсгүүдэд ашиглана. Тоосгоны сүвэрхэг шинж нь дулаан тусгаарлах, өнгөлөх  уусмал нэвчих чанарыг илтгэнэ. Цул тоосгоны дулаан дамжуулах эсэргүүцэл бага учраас түүгээр барьсан ханыг нэмж дулаалах шаардлагатай байдаг.

Нүхтэй керамик тоосгыг өнгөлгөөний хана, мөн дотор хана, өрөө тусгаарлах хана өрөхөд ашиглана. Харин даац авах хэсгүүдэд хэрэглэж болохгүй. Түүний давуу тал нь жин багатай, түүнийгээ дагаад барилгын сууринд бага ачаалал өгдөг.

Силикатын тоосго 
Энэ тоосго керамик тоосготой харьцуулахад илүү бат бөх чанартай бөгөөд дулаан дамжуулах чанар өндөр боловч ус тэсвэрлэх чанар муутай байна. Керамик тоосгоноос хямд үнэтэй. Гэхдээ хэрэглэх хүрээ нь хязгаарлагдмал. Даацын хэсгүүдэд ашиглаж болохгүй. Харин өнгөлгөөний хана, өрөө тусгаарлах хана барихад тохиромжтой байдаг. Силикатын тоосгыг цэвэр кварцын элс, усны нэг төрлийн холимгийг тусгай прессээр шахаж хийдэг. Тоосгыг шахсаны дараа автоклавт 175 хэмийн халуунд 0,8 МПа даралтын дор ханасан уураар шарна. Мөн өнгөтэй силикат тоосго бий. Керамик тоосготой адил нүхтэй силикат тоосго нь хөнгөн учраас суурьт бага даралт өгдөг, дулаан дамжуулах чанар багатай болох тул ямар нэгэн дулааны алдагдалгүйгээр нимгэн хана барих боломжийг олгодог гэхэд болно.

Өнгөлгөөний тоосго 
Өнгөлгөөний тоосгыг ердийн тоосготой адил ханын өрлөгтэй даацын бүтээцээр хэрэглэх ба тэдгээрийг адил хэмжээтэй үйлдвэрлэнэ. Ердийн тоосгоноос арай нягт байдаг. Бат бэхийн марк нь М75-М300 байх бөгөөд хүйтэн тэсвэрлэлтийн марк нь F25-с багагүй. Өнгөлгөөний тоосго ус шингээлт 6%-иас багагүй, 14%-иас ихгүй байх бөгөөд зөв хэмжээтэй, тэгш, цэвэр гадаргуутай. Тус тоосгоны үндсэн дүүргэгчид 16% -ийн цемент бүхий шохойн чулуу, цемент, пигмент буюу будагч бодис ордог. Өнгө нь захиалагчийн хүсэлтээс хамаараад ямар ч байж болно. Мөн гадаргуугын хэлбэрийг ч солих боломжтой. Тус төрлийн тоосго ердийн тоосгоноос үнэтэй боловч өнгө нь хувирч өөрчлөгддөггүй. 

Гоёл чимэглэлийн тоосго
Энэ төрлийн тоосгыг барилгын гадна талыг чимэглэхэд ашигладаг. Иймд тус тоосгоны шинж чанар нь геометрийн зөв хэлбэртэй, тэгш цэвэр гадаргуутай, өнгөлгөөний тоосготой төстэй. Тиймээс дотор ханын өнгөлгөө ч хийх боломжтой. Дугуй булантай гэх мэтээр янз бүрийн хэлбэртэй байж болно. Хамгийн гол нь чимэглэлийн тоосгоор өрлөг өрөх нь маш их чадвар шаарддаг. 

Амины орон сууц барихдаа иргэд тоосгыг хамгийн өргөн хэрэглэгддэг байна. Учир нь тоосгоор барьсан байшин архитектурын илэрхийлэл сайтай, бат бөх, дулаан дамжуулалт болон дуу тусгаарлах чанар өндөртэй байдаг. Гэхдээ ямар тоосгоор аль ханыг барих ёстой, ердийн болон силикатын тоосго юугаараа ялгаатай вэ, гэдгийг инженерийн бус шийдэлтэй сууц барих гэж байгаа хүмүүс зайлшгүй мэдэх шаардлагатай юм.

Тоосгоны маркийг шахалт, гулзайлтын бат бэхээр тогтоох ба М50, М75, М100, М125, М150, М175, М200, М250, М300 хүртэл байна. Хүйтэн тэсвэрлэх марк нь F25, F35, F50, F75,F100 гэсэн ангилалтай. Зориулалтаар нь ердийн, өнгөлгөөний, гоёлын, царцууц, түүхий тоосго гэж ялгана.

Ердийн тоосго буюу керамик тоосго
Ердийн тоосгыг нэмэлттэй буюу нэмэлтгүй хялбар хайлдаг шавраар бэлтгэх ба түүний дотор, гадна ханын өргө, барилгын бусад элементэд хэрэглэнэ. Цул керамик тоосгыг даацын хана, тулгуур багана, суурь болон барилга байгууламжийн бүтээцэд даац хамгийн ихээр ирдэг хэсгүүдэд ашиглана. Тоосгоны сүвэрхэг шинж нь дулаан тусгаарлах, өнгөлөх  уусмал нэвчих чанарыг илтгэнэ. Цул тоосгоны дулаан дамжуулах эсэргүүцэл бага учраас түүгээр барьсан ханыг нэмж дулаалах шаардлагатай байдаг.

Нүхтэй керамик тоосгыг өнгөлгөөний хана, мөн дотор хана, өрөө тусгаарлах хана өрөхөд ашиглана. Харин даац авах хэсгүүдэд хэрэглэж болохгүй. Түүний давуу тал нь жин багатай, түүнийгээ дагаад барилгын сууринд бага ачаалал өгдөгт оршиж байгаа болно.

Силикатын тоосго 
Энэ тоосго керамик тоосготой харьцуулахад илүү бат бөх чанартай бөгөөд дулаан дамжуулах чанар өндөр боловч ус тэсвэрлэх чанар муутай байна. Керамик тоосгоноос хямд үнэтэй. Гэхдээ хэрэглэх хүрээ нь хязгаарлагдмал. Даацын хэсгүүдэд ашиглаж болохгүй. Харин өнгөлгөөний хана, өрөө тусгаарлах хана барихад тохиромжтой байдаг. Силикатын тоосгыг цэвэр кварцын элс, усны нэг төрлийн холимгийг тусгай прессээр шахаж хийдэг. Тоосгыг шахсаны дараа автоклавт 175 хэмийн халуунд 0,8 МПа даралтын дор ханасан уураар шарна. Мөн өнгөтэй силикат тоосго бий. Керамик тоосготой адил нүхтэй силикат тоосго нь хөнгөн учраас суурьт бага даралт өгдөг, дулаан дамжуулах чанар багатай болох тул ямар нэгэн дулааны алдагдалгүйгээр нимгэн хана барих боломжийг олгодог гэхэд болно.

Өнгөлгөөний тоосго 
Өнгөлгөөний тоосгыг ердийн тоосготой адил ханын өрлөгтэй даацын бүтээцээр хэрэглэх ба тэдгээрийг адил хэмжээтэй үйлдвэрлэнэ. Ердийн тоосгоноос арай нягт байдаг. Бат бэхийн марк нь М75-М300 байх бөгөөд хүйтэн тэсвэрлэлтийн марк нь F25-с багагүй. Өнгөлгөөний тоосго ус шингээлт 6%-иас багагүй, 14%-иас ихгүй байх бөгөөд зөв хэмжээтэй, тэгш, цэвэр гадаргуутай. Тус тоосгоны үндсэн дүүргэгчид 16% -ийн цемент бүхий шохойн чулуу, цемент, пигмент буюу будагч бодис ордог. Өнгө нь захиалагчийн хүсэлтээс хамаараад ямар ч байж болно. Мөн гадаргуугын хэлбэрийг ч солих боломжтой. Тус төрлийн тоосго ердийн тоосгоноос үнэтэй боловч өнгө нь хувирч өөрчлөгддөггүй. 

Гоёл чимэглэлийн тоосго
Энэ төрлийн тоосгыг барилгын гадна талыг чимэглэхэд ашигладаг. Иймд тус тоосгоны шинж чанар нь геометрийн зөв хэлбэртэй, тэгш цэвэр гадаргуутай, өнгөлгөөний тоосготой төстэй. Тиймээс дотор ханын өнгөлгөө ч хийх боломжтой. Дугуй булантай гэх мэтээр янз бүрийн хэлбэртэй байж болно. Хамгийн гол нь чимэглэлийн тоосгоор өрлөг өрөх нь маш их чадвар шаарддаг. 

Царцууц тоосго
Царцууц тоосго нь шохойн чулуу, элсний найрлагатай. Цельсийн 170-200 хэмд 8-12атм даралтад үйлдвэрлэдэг. Царцууц тоосгоор даацын хана, тусгаарлах хана зэргийг барихад тохиромжтой. Харин зуух, ил зуух, яндан, барилгын цоколын хэсгийг өрж болохгүй. Ердийн тоосгыг бодвол хүйтэн тэсвэрлэх, ус шингээх чадвар муу боловч дуу чимээ тусгаарлах чанараар илүү. Марк нь М75, М100, М125, М150, М200 байна.

Түүхий тоосго
Түүхий тоосго гэдэг нь энгийн нөхцөлд хэвлэж бэлтгээд байгалийн аргаар хатааж бэхжүүлсэн тоосгыг хэлнэ. Газар хөдлөлтийн 6-8 баллын бүсэд барилга барихад энэ тоосгыг хэрэглэж болохгүй.